آنالیز آمار فراوری خودرو در 6 ماه نخست 1405 - وبلاگ داستان نویسی

بیت ران: در این شرایط، آنالیز عملکرد صنعت خودرو تنها با نگاه به مقدار فراوری کامل نمی شود؛ چرا که همزمان ترکیب عرضه، سهم خودروسازان، شرایط شرکت های خصوصی و روند واردات نیز در حال تغییر بوده است.

آنالیز آمار فراوری خودرو: افت فراوری خودروهای سواری در نیمه اول 1405

بر اساس آمارهای رسمی وزارت صمت، فراوری خودروهای سواری در ایران در شش ماهه اول سال 1405 با افت روبرو شده و به عدد 296 هزار و 409 دستگاه رسیده است. اما برای درک درست این عدد، باید به این نکته توجه کرد که فراوری نهایی، نتیجه زنجیره ای از تأمین مواد اولیه، قطعات و منابع مالی است.

بنابراین، تغییر تیراژ در یک بازه شش ماهه لزوماً به معنای کاهش دائمی ظرفیت نیست. شواهدی نظیر گزارش عملکرد شهریور ماه ایران خودرو که نشان دهنده افزایش فراوری نسبت به ماه قبل است، گویای کوشش شرکت ها برای تقویت جریان فراوری در نیمه دوم سال است. از این منظر، آمار شش ماهه را باید یک تصویر مقطعی دانست که لزوماً حکم قطعی درباره روند ماه های آینده صادر نمی کند.

شرایط خودروسازان خصوصی؛ تفاوت در تیراژ و سهم بازار

یکی از نقاط عطف امسال، عملکرد خودروسازان خصوصی است. این بخش که در سال های گذشته سهم قابل توجهی از بازار را به دست آورده بود، در نیمه اول 1405 با کاهش فراوری روبرو شد.

چرا افت فراوری در بخش خصوصی شدیدتر است؟

بسیاری از محصولات مونتاژی وابستگی شدیدی به زنجیره تأمین خارجی دارند. هرگونه تغییر در روند تأمین قطعات از خارج از کشور، مستقیماً بر برنامه فراوری این شرکت ها اثر می گذارد. با این حال، شرایط تمام شرکت های خصوصی یکسان نیست؛ بعضی توانسته اند تیراژ خود را حفظ یا افزایش دهند که این امر به عواملی چون مقدار داخلی سازی، نوع سبد محصولات و توان مالی شرکت بستگی دارد. در واقع، ما شاهد تغییر وزن شرکت های خصوصی در بازار هستیم.

واردات خودرو؛ مکمل فراوری داخلی یا جایگزین؟

در سوی دیگر، واردات خودرو در نیمه اول امسال روند متفاوتی را تجربه کرد. آمار گمرکی پنج ماه اول سال نشان می دهد که حدود 25 هزار دستگاه خودرو وارد کشور شده است که ارزش آن ها نزدیک به 693 میلیون دلار است.

تحلیل روند واردات در سال 1405:

- رشد تعداد و ارزش: تعداد خودروهای وارداتی و ارزش دلاری آن ها نسبت به سال گذشته رشد داشته است.

- تغییر ترکیب محصولات: افزایش ارزش واردات با سرعتی بیشتر از رشد تعداد خودروها، نشان می دهد که خودروهای باارزش تر و گران قیمت تر سهم بیشتری در سبد واردات پیدا نموده اند.

- فاصله تا عرضه: باید توجه داشت که واردات با عرضه در بازار فرق دارد. مراحل ترخیص، شماره گذاری و ایجاد شبکه خدمات پس از فروش، زمان بر است و اثر واقعی واردات پس از طی این مراحل معین می شود.

خودروهای کارنموده؛ فرصتی برای پوشش تقاضای بازار

در کنار خودروهای صفر، واردات خودروهای کارنموده در امسال وارد مرحله اجرایی شده است. ثبت سفارش و حرکت بخشی از این خودروها به سمت مرزها نشان می دهد که این طرح از فضای سیاست گذاری خارج شده و به بازار نزدیک شده است.

اهمیت واردات خودروهای کارنموده در این است که می توانند بخش های متفاوتی از تقاضای بازار (به ویژه لایه هایی که توان خرید خودروهای صفر را ندارند) را پوشش دهند. البته موفقیت این مسیر به عواملی چون سرعت ترخیص، قیمت تمام شده و استقبال واردکنندگان وابسته است. نیمه دوم سال تصویر روشن تری از جایگاه این خودروها در بازار ارائه خواهد داد.

قطعه سازی؛ حلقه معین کننده در زنجیره فراوری

در آنالیز فراوری خودرو، یکی از بخش هایی که کمتر در آمار نهایی دیده می شود اما نقش حیاتی دارد، **زنجیره قطعه سازی** است. فراوری یک خودرو حاصل فعالیت مجموعه بزرگی از قطعه سازان است و هرگونه تغییر در تأمین مواد اولیه یا منابع مالی بر برنامه فراوری اثر می گذارد.

در امسال، مدیریت زنجیره تأمین اهمیت بیشتری پیدا نموده است. برای بازگشت فراوری به ظرفیت های بالاتر در نیمه دوم سال، هماهنگی میان خودروساز و قطعه ساز پیش شرط اصلی است. هر مقدار این زنجیره منسجم تر عمل کند، امکان بازیابی ظرفیت های فراوری افزایش می یابد.

منظره بازار در نیمه دوم سال 1405

تغییرات فراوری و واردات در نهایت خود را در بازار نشان می دهد. کاهش فراوری داخلی از یک سو و افزایش واردات از سوی دیگر، باعث شده ترکیب عرضه در بازار تغییر کند. برای مصرف کننده، آنچه اهمیت دارد تعداد خودروهایی است که در نهایت به بازار می رسد

کارنامه صنعت خودرو در 6 ماه اول 1405 را نمی توان صرفاً با واژه کاهش توصیف کرد. واقعیت این است که فراوری داخلی کاهش یافته، اما مسیر واردات فعال تر شده و ساختار عرضه در حال تغییر است.

اکنون سه مسیر فراوری داخلی، مونتاژ و واردات بیش از گذشته در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. اگر این سه مسیر در نیمه دوم سال با برنامه ریزی منسجم تری پیش بروند، بازار می تواند از عرضه متنوع تری برخوردار شود و فضای رقابتی تقویت شود. ویژگی اصلی این دوره، نه صرفاً کاهش تیراژ، بلکه تغییر آرایش صنعت خودرو است.

منبع بازنویسی: روزنامه ایران